Vrouwen in 't Zwart Leuven - België

Femmes en Noir - Frauen im Schwarz - Women in Black - Mujeres de Negro - Donne in Nero - Zene u Crnom
english

home

wie zijn we

kerngroep

geschiedenis

internationaal

haar verslag

agenda

foto's

links

contact

Diepere geschiedenis van WiB Leuven
(en een beetje van WiB in Vlaanderen)

De Vrouwen Vredesbeweging, waar wij nu deel van uitmaken, begon in Leuven begin jaren ’80, geïnspireerd door de Women’s Pentagon Action waar vrouwen protesteerden in een nieuwe taal, waarbij protest hand in ging met kunst, ideeën en emoties.… Wij leerden en toonden dat, na het rouwen om dood en geweld, onze energie kan uitgroeien tot verzet en weer op staan. Wij vonden andere wegen om actie te voeren zodat ons verdriet en onze woede een constructieve uitlaatklep vonden.

Wij vormden een anti militaristische vrouwengroep in Leuven, de meeste van ons waren lesbiennes en naast het actievoeren, bespraken wij de verbanden tussen huiselijk geweld, homohaat, racisme en oorlog. Sommigen gingen ook naar Greenham Common, het Vrouwen Vredeskamp in het Verenigd Koninkrijk. Met jezelf te identificeren als Greenham Common Vrouw was hetzelfde als zeggen dat je een geweldloze, feministische vredesactiviste was en dat je al deze verbanden legde. Je kan alleen maar van vrede spreken wanneer iedereen basismensenrechten heeft, wanneer er geen racisme, homohaat, misbruik of verkrachting van kinderen en vrouwen is. ... De oorlog is een extreme uitbreiding van geweld tegen kinderen, vrouwen, mensen die “anders” zijn……
De Deense Peace Academy heeft een artikel geschreven over de geschiedenis van het Vrouwen Vredes Kamp in Greenham Common, inclusief een reconstructie van een van de zeldzame zangboeken die de vrouwen maakten in 1987 (?)

In 1983 werd een medewerkster van het Vluchthuis voor Vrouwen in Leuven verkracht en andere vrouwen werden bedreigd. Dit was het begin in Leuven van Vrouwen tegen Verkrachting. Wij stelden een petitie op tegen verkrachting en stelden sommige concrete zaken voor die de Gemeenteraad zou kunnen doen. Wij organiseerden ook een Vrouwen Actie. (Wij vroegen de mannen die ons steunden, om niet in onze actie mee te lopen maar hun eigen actie tegen verkrachting te voeren). Op de avond dat de Gemeenteraad bijeenkwam gingen wij, met vijf of zes trommels aan het begin van de optocht, naar het Stadhuis.allen in het zwart gekleed en in stilte. In stilte namen wij plaats in de publieksruimte van de Raadszaal. Ons plan was om een petitie aan de burgemeester af te geven en daarna weg te gaan . Ik las de “doodsbrief” en onze eisen voor en daarna gingen wij één voor één naar buiten, ordelijk en gedisciplineerd. Terwijl wij naar beneden gingen, kwam de politie de trap opgestormd, voor óns. Een dergelijke stille actie waren zij niet gewend., Nog steeds in stilte met enkel het geluid van de trommels, liepen wij in processie met een doodskist naar het standbeeld van “Fiere Margriet” om haar te begraven. Dit standbeeld werd opgericht ter ere van een “trots” dienstmeisje dat in de 13de eeuw in Leuven leefde en verkracht en gedood werd. De legende vertelt dat haar lichaam uit het water opsteeg en omringd werd door een helder licht. De Leuvenaars bouwden een kapel voor haar en zij verrichtte mirakels voor deze ongelukkige mensen. Naar onze mening lijkt het standbeeld meer op een vrouw die ervan geniet om verkracht te worden. Dronken studenten hielden massaverkrachtingen op het standbeeld. Daarom wilden wij dit beeld begraven.

Tijdens de Vlaamse Vrouwen Dag in 1983, op 11 november, een datum waarop tevens het einde van de Grote Oorlog herdacht wordt, voerden wij een actie tijdens de militaire herdenking in Hasselt. Ons spandoek luidde : "iedere 3 seconden sterft er een kind van honger, iedere 3 seconden wordt 3 miljoen BF uitgegeven voor wapens". Die dag begonnen wij ook een nieuwe groep: AMKK (anti-militaristische koffie klatsch).

Deze groep werd later “ Vrouwen Tegen Militarisme" en nam actief deel aan veel geweldloze acties zoals vb de omhelzing van de legerbasis in Florennes op 29 april 1984. Toen een van ons, samen met 17 anderen, werd gearresteerd omdat zij een directe geweldloze rechtstreekse actie voerde, en in de gevangenis zat voor meerdere weken, organiseerden wij ondersteuningsacties in de buurt van de gevangenis.

In 1985 werden nucleaire raketten geïnstalleerd in Florennes, een klein dorp in het Franstalige deel van België. Samen met andere vredesgroepen, kochten wij een huis recht tegenover het politiebureau en renoveerden het zo dat wij dit huis konden gebruiken als actiebasis van waaruit wij acties organiseerden tegen de raketten en militarisme (vrouwen verbouwden de zolder, plaatsten een nieuwe vloer en maakten er een slaapzaal van)


In 1985 kwam paus Johannes Paulus II naar België en Leuven stond ook op het programma. Vanuit het Vrouwenhuis planden wij een demonstratie tegen dit bezoek in Leuven.
Wij waren maar met 32 vrouwen. Maar geïnspireerd door de grote kracht van nieuwe, creatieve feministische acties zoals die van de Women Pentagon Action en Greenham Common , gebruikten wij onze stemmen, maar spraken geen enkel woord. Het was heel indrukwekkend en krachtig, vooral voor onszelf, maar ook voor iedereen die ons tegenkwam (meestal was er niet veel aandacht meer voor demonstraties, maar nu bleef iedereen stilstaan om te zien wat hier gaande was). Mijn vriendin droeg een affiche met de tekst “liever lesbisch dan paus”. De politie zei haar dat dit een belediging was van een bevriend staatshoofd. Toen zij de woorden “dan paus,” van de pancarte scheurde was het in orde.

Enkele maanden voor het bezoek van de paus, werden drie vriendinnen van ons gearresteerd omdat zij verdacht werden van het spuiten van de graffiti “zij komt” op een aantal muren in Leuven. Onmiddellijk richtte wij een nieuwe groep “Vrouwensolidariteit” op, om hen vrij te krijgen en om de wetten rond voorlopige hechtenis te veranderen. Iedere dag hielden wij een stille wake voor het gerechtsgebouw; en in die maand dat ze vastzaten organiseerden we drie grote demonstraties in Leuven met internationale delegaties. Wij waren met zo’n 30 tot 40 vrouwen, sommigen van ons heel politiek, anderen heel spiritueel. Onze verschillende benadering was niet altijd gemakkelijk, maar wij slaagden erin om te blijven samenwerken hetgeen heel verrijkend was. Na een maand werden onze vriendinnen vrij gelaten en de wetten op voorlopige hechtenis werden gewijzigd.

Begin jaren ‘90 toen de V.S. Irak bombardeerde, organiseerde “Belgisch Vrouwen voor Vrede” en “Vrouwen tegen Militarisme” zich in het Platform “Vrouwen Tegen Oorlog”. Wij organiseerden demonstraties, enkelen van ons gingen naar de Internationale Vrouwen Vredesconferentie in Tunis en brachten nadien hierover verslag uit bij Eerste Minister Martens. Zij eisten dat de Belgische regering de V.S. onder druk zou zetten om te stoppen met de bombardementen.

Toen de eerste oorlog in Joegoslavië begon, organiseerde dit Belgische Platform van Vrouwen tegen Militarisme samen met Vrouwen voor Vredesgroepen en individuele vrouwen zich in het “Vrouwen Aktie Kollectief” of VAK. Een van onze leden was lid van het eerste hulpkonvooi dat Tuzla in Bosnië kon bereiken, ze deden er ongeveer drie maanden over. Zij legden contact met de Vrouwen Associatie van Tuzla, en op vraag van hen namen wij als VAK deel aan een nieuw konvooi naar Tuzla. Met een vrouwelijke truckster brachten zij een vrachtwagen, volledig gevuld met materiaal naar hen toe. Ik nam deel aan dat konvooi en maakte van deze reis een Tuzla foto en tekstverslag .

In deze periode hoorden we ook over Vrouwen in Zwart in Belgrado. Iedere week hielden zij een Stille Wake in de straten van Belgrado en brachten op die manier tot uiting dat de etnische zuiveringen moesten stoppen. Vanuit het VAK wilden wij ook deze vrouwen steunen. Ria Convents ging verschillende keren naar Belgrado en zij nam ook ieder jaar deel aan de internationale conferentie van Vrouwen in Zwart. Leen Vandamme, nog een VAK-lid, reisde ook enkele keren naar Belgrado. Het VAK begon ook met Stille Waken en langzamerhand voelden wij ons als Vrouwen in Zwart en namen wij deze naam over. Van toen af aan hielden wij onze Stille Waken en demonstraties als Vrouwen in Zwart.

Ook een aantal Franstalige vrouwen van Brussel namen deel aan de internationale conferentie van Vrouwen in Zwart en organiseerden acties in Brussel. Wij begonnen naar mekaars demonstraties te gaan.

In 1994 besloten enkele vrouwen om in Leuven een wekelijkse wake van Vrouwen in het Zwart te beginnen. Iedere woensdag tussen 12.00 en 13.00 hielden Ria, Mieke, Chris, Carla en vrouwen die niet elke week aanwezig konden zijn (waaronder ik) een Stille Wake aan de trappen voor het Stadhuis van Leuven. Wij deden dit van 2 maart 1994, tot de Dayton akkoorden in 1995. Het spandoek dat we omhooghielden had als tekst "in solidariteit met de vrouwen in Bosnië, Servië en Kroatië". Later werd een andere gemaakt "in woede en verdriet - tegen oorlog en geweld".

Niet alleen in Leuven maar ook in Gent, Antwerpen, Brussel, Brugge, Ieper in Herentals en Overijse, werden tijdens de oorlog in Ex Joegoslavië Stille Waken van Vrouwen in Zwart gehouden.

In Tuzla ontmoette ik Christiana Lambrinidis; zij was daar met de Griekse vrouwen delegatie en gaf er workshops creatief schrijven in een vluchtelingenkamp in Tuzla. "Ga en vertel onze verhalen," zeiden de vrouwen haar nadien. Later praatten wij erover en het VAK besliste Christiana uit te nodigen om vanuit die verhalen een theaterstuk te schrijven. Christiana wilde de Tuzla getuigenissen aanvullen en verrijken met autobiografische verhalen van vluchtelingen-in-ballingschap. Vijf vluchtelingenvrouwen van Sarajevo en Mostar die rond Antwerpen leefden wilden meedoen. Christiana Lambrinidis startte met een workshop creatief schrijven voor deze Antwerpse vrouwen in ballingschap en zo begon het theaterproject. De voorstelling werd opgebouwd vertrekkend van hun eigen ervaring en verrijkt met de Tuzla getuigenissen. Zo werden de ervaringen van het vluchteling zijn aangevuld met kwesties van racisme, verschil, homohaat enz. Om deze reden waren we gelukkig dat een lesbo die zich ge-out had de Tuzla getuigenissen wilde brengen. Christiana Lambrinidis zei: "een menselijkere wereld voor vluchtelingen is een menselijkere wereld voor alle inwoners, omdat wij allemaal inwoners zijn, en omdat wij allemaal, en vrouwen zeker, verplaatst van ons innerlijke” .

Ik fotografeerde de workshops , de repetities en de theatervoorstelling van "Vrouwen van Tuzla, Sarajevo en Mostar: een legende van moed" . Ik was er getuige van hoe deze vrouwen hun eigen verhaal brachten, hoe zij meer en meer hun eigen verhalen gingen bewonen, in contact kwamen met hun eigen kracht, een kracht die zij altijd al in zich hadden en nu herkenden. Het was ontroerend om te zien hoe deze vluchtelingenvrouwen dicht bij elkaar konden komen, elkaar steunden en troostten en zich goed voelden bij elkaar zonder zichzelf te verliezen. Het aanvaarden van verschillen in jezelf, verschillen met anderen… het schijnt zo belangrijk. Ik had het voorrecht getuige te zijn van deze wederzijdse empowerment / versterking ! Het toneelstuk werd in 1996 opgevoerd in de Bourla Schouwburg in Antwerpen (België) en nadien in Athene (Griekenland).

In de lente van 1996 was Lepa Mladjenovic uit Belgrado gastspreekster op de Lesbienne Dag in België. Zij zei: "Tijdens de oorlog kwamen zo veel lesbiennes en homo’s met solidariteitskonvooien naar Ex-Joegoslavië, maar niemand had zich ge-out. Wij konden het ons niet permitteren om out te zijn, maar het zou zo belangrijk en ondersteunend voor ons geweest zijn als zij wel openlijk voor hun lesbo- of homo-zijn uitgekomen waren". Ik was een van deze lesbiennes die naar ginder gegaan was met een konvooi en die niet zei "ik ben lesbienne", zelfs niet wanneer een vrouw mij vroeg waarom ik niet getrouwd was. Ik had niets te verliezen. Was ik bang dat zij mij niet meer graag zouden zien indien zij het wisten?… Lepa’s woorden confronteerden mij heel erg, ik begreep heel duidelijk hoe belangrijk het is om out te zijn, zeker in oorlogsgebied en wanneer je actief bent in de vredesbeweging. http://www.lolapress.org/artenglish/mlade3.htm   and http://www.womenngo.org.yu/Labris/sajt/english/site/lesbian_stories/lesbian_stories_index.htm
In 1999 tijdens de volgende oorlog in Ex-Joegoslavië hervatten Vrouwen in ‘t Zwart Leuven haar wekelijkse wake in Leuven tot de overeenkomst van 6 juni en het einde van de oorlog. Wij namen ook deel aan nationale demonstraties tegen de oorlog.

In respect voor Vrouwen in het Zwart Belgrado, vroeg de vredesbeweging aan Vrouwen in ’t Zwart om de Nationale Vredesdemonstratie in 1999 te openen.

Enkele uren voordat de V.S. en het Verenigd Koninkrijk Afganistan begonnen te bombarderen, manifesteerden we opnieuw in Brussel in solidariteit met slachtoffers wereldwijd en de eis om de cyclus van geweld te doorbreken Het was een oproep voor vrede en gerechtigheid en niet voor wraak. ...

Samen met Artsen voor Vrede, Voor Moeder Aarde, Vrede en Moeders voor Vrede schreven wij een opiniestuk: “ In Solidariteit met de wereldwijde slachtoffers van geweld (oktober 2001)” en namen we deel aan de Nationale Manifestatie in Brussel tegen een nieuwe oorlog in Irak (17 november 2001 ), een vertegenwoordigster van Vrouwen in ‘t Zwart Leuven hield een toespraak namens de Belgische Vredesbewegingen.

Wij werkten verder aan ons netwerk voor informatie en oproepen voor acties en hielden waken in samenwerking met Femmes en Noir Bruxelles en leden van de feministische beweging. Wij zorgden ervoor dat de teksten in Nederlands, Frans en Engels beschikbaar waren.

Met al het geweld in Palestina en Israël, voelen wij ons geroepen om onze solidariteit te tonen aan zowel Palestijnen als Israëli's die ijveren voor een Rechtvaardige Vrede. Wij veroordelen de zelfmoordaanslagen, maar het eerste dat er moet gebeuren is het stopzetten van de bezetting. Vrouwen in Zwart Israël en de Coalitie van Vrouwen voor een Rechtvaardige Vrede (Palestijnse en Israëlische vrouwen samen) http://www. coalitionofwomen.org riepen op voor een wereldwijde actie op 28 december 2001, om hen te steunen. Samen met Femmes en Noir (Franstalige Vrouwen in Zwart Brussel) organiseerden wij een wake in Brussel en de oproep om hieraan deel te nemen stelden wij op in het Nederlands, Frans en Engels.

Als Vrouwen in ’t Zwart nemen wij deel aan verschillende vredesacties. Wanneer er een wereldwijde internationale oproep komt van Vrouwen in ‘t Zwart, nemen we daar zoveel mogelijk aan deel. Zoals op de Internationale Vrouwendag, 8 maart 2002, wij organiseerden een wake van Vrouwen in ‘t Zwart in Brussel, samen met Femmes en Noir Bruxelles en het VOK (Vrouwen Overleg Komitee).

Ook op 2 juni 2002 gingen wij in op de oproep voor actie van de “Coalitie van Vrouwen voor een rechtvaardige vrede” uit Israël . Het betrof een actie voor de droevige 35ste verjaardag van de bezetting van Palestina door de Israëlische regering en het Israëlische leger. Die dag startte in België ook de campagne om Israëlische landbouwproducten te boycotten. Deze boycot werd georganiseerd door het Belgische Actieplatform Palestina, een samenwerking tussen verschillende vredesbewegingen, noord-zuid groepen, vrouwenbeweging, vakbonden en NGO'S . Verschillende vrouwen van Vrouwen in ‘t Zwart namen deel aan deze actie die in 23 Vlaamse steden plaats vond. http://coalitionofwomen.org/home/english/events/occupation_social_injustice_06_02/

Op 11 november 2002 vond de Vlaamse Vrouwendag in Leuven plaats. Het thema was "geweld en geweld tegen vrouwen". Dit was het begin van onze nieuwe start van Vrouwen in ‘t Zwart Leuven en sinds 13 november 2002, zijn wij iedere woensdag van 12.30 tot 13:00u te vinden aan de trappen van het Stadhuis in Leuven.

2002, bijgewerkt juni 2005

Een profiel van Vrouwen in 't Zwart Belgie (engels) door Cynthia Cockburn

Voor onze geschiedenis vanaf hier: ga terug naar geschiedenis

 
top    
     
webdesign & foto's: Lieve Snellings last updated: 14 november 2005
© 2005 Vrouwen in 't Zwart Leuven